فایلار
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages
اطلاعات بیشتر

تاریخچه و بررسی عملکرد سوبسید در ایران

تاریخچه و بررسی عملکرد سوبسید در ایران

دسته بندیبورس و کالا
فرمت فایلdoc
حجم فایل۱۱ کیلو بایت
تعداد صفحات۱۶
برای دانلود فایل روی دکمه زیر کلیک کنید
دریافت فایل

تاریخچه و بررسی عملکرد سوبسید در ایران

برای اولین بار، در انگلستان قبل از به سلطنت رسیدن چارلز دوم (۱۶۶۰م) اصطلاح سوبسید و بکار گرفته شده است، بدین ترتیب دولت از بودجه عمومی، جهت افزایش درآمد دربار سالانه مبلغی (بطور نقدی و رایگان) به خانواده سلطنتی می‌پرداخت درایران سوبسید به مفهوم دخالت دولت در امر عرضه و تقاضا، از سال ۱۳۱۱ با تصویب قانونی به منظور تأسیس سیلو درتهران با هدف خرید و فروش و ذخیره آن هم تهیه و ذخیره‌سازی گندم توسط سازمان غله به جهت مقابله با کمبودهای احتمالی آغاز شد و هدف آن هم تهیه و ذخیره‌سازی گندم کافی جهت تهیه نان ارزان برای مصرف‌کنندگان کم درآمد شهری می‌باشد.

با وقوع جنگ جهانی دوم بواسطه اشغال ایران توسط نیروی بیگانه قیمتهای موادغذایی و… بشدت طریقی کرد و بدنبال آن نایاب شد که مهمترین آن نان بود که دراین حالت دولت تصمیم به خرید نان به قیمت گران شد و آن را به قیمت ارزان به نانوای‌ها تحویل داد. بنابراین علل اصلی برقراری سوبسید را می‌توان تعدیل افزایش قیمت کالاهائی دانست که مصرف آن ازنظر مردم حیاتی می‌باشد از آغاز دهه ۱۳۴۰ موارد دیگر تحت حمایت دولت قرارگرفت که بارزترین آن کمک به سازمانهای آبرسانی شهری و غیره بود که عمدتاً بصورت موردی پرداخت می‌‌گردید. اقدام دولت در تأسیس کارخانه کودشیمیایی درسال ۱۳۴۲ ازجمله اقدامات دیگر است.

منابع اصلی تامین اعتبار سوبسید (۱۳۶۷-۱۳۵۲) عبارت بود: از ۱- درآمد عمومی ۲- درآمد سازمان حمایت از مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان، ناشی از ما به تفاوت قیمت کالاهای وارداتی تا تولیدات داخلی. از آنجا که پرداخت سوبسید در ایران (۶۷-۱۳۵۲) بدون برنامه‌‌ریزی از پیش تعیین شده و فقط به لحاظ یک راه حل کوتاه مدت ار اوایل دهه ۱۳۵۰ اتخاذ گردیده لذا روند پرداختهای آن رابطه تنگاتنگی با تنش‌های بودجه و – در یک دید وسیعتر – با درآمدهای نفتی داشته است ولی رویهم رفته سرآغاز پرداخت سوبسید درایران حاکی از نوعی شانه خالی کردن از زیربار مسئولیت کنترل قیمتها و عدم توان پی‌ریزی یک بنیان سالم می باشد.

میزان سوبسیدهای پرداخت شده در ایران

طی سالها (۵۵-۱۳۵۲) برحسب کالاهای اساسی (میلیون ریال)

سالکالا

۱۳۵۲

۱۳۵۳

۱۳۵۴

۱۳۵۵

گوشت وارداتی

۱۳۰

۴۶۴۲

۸۰۴۵

۹۲۵۷

کودشیمیائی

۳۰۰

۵۴۸۱

۸۳۶۷

۶۴۹۷

خرید گندم

۴۹۲۳

۲۷۹۸۰

۳۹۴۵۱

۱۴۰۶۹

مرکبات، سیب‌زمینی حمل کالا

۱۱۹۸

پس از انقلاب درسال ۱۳۵۸ باتوجه کمبود عرضه برخی کالاها و محاصره اقتصادی دولت کماکان به ورود کالاهای اساسی و پرداخت سوبسید ادامه داد لیکن در ۱۳۵۹ به دلیل جنگ و جیره‌بندی کالاهای اساسی میزان سوبسید پرداختی کاهشی (از ۲/۷۹ میلیارد ریال به ۳/۳۷ میلیارد ریال) معادل ۵۲/۰ داشته است.

سهم ۵ قلم از کالاهای اساسی از کل سوبسید پرداختی ۶۵-۶۸
سال

۶۳

۶۴

۶۵

۶۶

۶۷

۶۸

درصد

۹۰

۷۰

۹۰

۸۶

۹۱

۷۴

آثار اقتصادی – اجتماعی حذف سوبسید

دولت می‌تواند باتوجه به هدفهای مشخص خود کمکهای اعطائی را در یک یا چند مورد و حتی تمام موارد موجود حذف یا کم کنند. تأثیر حذف این کمکهای بستگی کامل به مورد حذف و مقدار آن دارد و برحسب اینکه حذف کمکهای دولت مربوط به امور تولیدی، توزیعی، مصرفی باشد اثرات متفاوتی روی بخشهای مختلف اقتصادی و بازار دارد.

بطورکلی حذف سوبسید برای یک کالا بخصوص می‌تواند دارای اثرات چندجانبه‌ای باشد که می‌تواند به شرح زیر باشد:

۱- اثر برتولید و تولیدکنندگان

۲- اثر برمصرف و مصرف‌کنندگان

۳- اثر در ترکیب و کل هزینه‌های دولت

۴- اثرات اجتماعی و سیاسی حذف سوبسید

۵- اثرات افزایش قیمت برتولید و تولیدکنندگان

– افزایش قیمت یک محصول لزوماً و از دید اقتصادی نمی‌تواند موجب افزایش تولید گردد و باید اثری برافزایش درآمد تولیدکننده داشته باشد تا بتواند درتولید موثر باشند. مثلاً افزایش قیمت تولیدی یک محصول زراعی موجب بالارفتن قدرت خرید روستائیان و افزایش درآمد آنها می‌گردد و نتیجه که بدنبال این افزایش درآمد قابل تصورست این است که افزایش درآمد آنها موجب کاهش مهاجرت روستائیان می‌شود و دربلندمدت موجب کمتر شدن فاصله درآمد شهرنشینان و روستانشینان می‌گردد. و هم چنین دارای اثرات منفی نیز هست.

رایگان اطلاعات بیشتر
سبد آیتم حذف شد برگرداندن محصول حذف شده
  • سبد خالی از محصول می باشد.