فایلار
اطلاعات بیشتر

بررسی اصلاح نباتات (M.Sc)

بررسی اصلاح نباتات (M.Sc)

دسته بندی کشاورزی و زراعت
فرمت فایل docx
حجم فایل ۳٫۸۸۵ مگا بایت
تعداد صفحات ۱۱۰
برای دانلود فایل روی دکمه زیر کلیک کنید
دریافت فایل

بررسی اصلاح نباتات(M.Sc.)

گیاه کلزا مهمترین گونه زراعی جنس براسیکا (Brassica) میباشد. و ویژگیهای خاص این گیاه یعنی قابلیت کشت در نقاط مختلف ، در صد بالای روغن آن ، کیفیت مطلوب روغن ، کاربرد روغن آن در صنایع نساجی و پلاستیک و نیز استفاده از کنجاله آن در تغذیه دام سبب شده است که توسعه کشت این گیاه بعنوان نقطه امیدی جهت تامین روغن خام مورد نیاز کشور و رهائی از وابستگی بشمار رود .بطوریکه در حال حاضر کلزا نقطه ثقل طرحهای افزایش تولید دانه های روغنی محسوب میگردد. دانه‎های روغنی قسمت مهمی از تولید محصولات کشاورزی را شامل می‎شوند، چون علاوه بر مصارف صنعتی از لحاظ تغذیه نیز اهمیت بسزایی دارند. سطح زیر کشت دانه‌های روغنی در سال ۱۳۸۳ (بجز کنجد که در سیستم روغن کشی وارد نمی‌شود) ۳۱۹ هزار هکتار و محصول تولید شده (دانه) حدود ۴۰۰ هزار تن بوده ‌است. مصرف روغن نباتی در سال ۱۳۸۳ بالغ بر ۱۱۸۰ هزار تن بوده‌است که ۱۷۰ هزار تن از آن معادل حدود ۴/۱۴ درصد، از تولید داخل تامین شده ‌است ( بی نام ، ۱۳۸۲ ). کلزا به عنوان یک گیاه روغنی با بیش از ۴۰% روغن در دانه از گیاهان مهم جهت توسعه کشت نباتات روغنی وتولید روغن نباتی در ایران است. کلزا با نام علمی Brassica napus و نام انگلیسی Rapeseed گیاهی از تیره Brassicacea ( چلیپائیان یا شب بو ) می‎باشد که پس از سویا و نخل روغنی مقام سوم را در تأمین روغن نباتی جهان به خود اختصاص داده است که در حدود ۷/۱۴% کل تولید روغن نباتی جهان را تأمین می‎کند. این گیاه در برابر خشکی و سرما مقاوم بوده و به دلیل سازگاری، دامنه کشت وسیعی دارد ( دهشیری ۱۳۷۸ ). روشهای سنتی (کلاسیک) اصلاح نباتات از دیر باز برای تولید گیاهان زراعی برتر مورد استفاده قرار میگرفته است که مبتنی بر ایجاد تغییر در ساختار ژنتیکی گیاه کامل در جهت هدف خاصی با استفاده از تلاقیهای بین جنسی ودرون جنسی بوده است.

روشهاییکه جهت اصلاح گیاهان خود گشن بکار گرفته میشوند٬ عمدتا روشهای گزینش (Selection) و یا دورگ گیری (Hybridization) است که در مورد اول از تنوع ژنتیکی موجود در توده های طبیعی و بومی استفاده شده و واریته های اصلاح شده ای که نسبت به جامعه اولیه برتری هائی از نظر کمی و کیفی دارند بوجود می آیند. شانس موفقیت در این روش نسبتا کم است زیرا به غنای ژنتیکی توده های محلی بستگی دارد که امروزه رو به کاهش بوده و کمتر قابل دسترسی است. در مقابل روشهای مبتنی بر تلاقی به اصلاحگر این امکان را میدهد که بطور هدفدار صفات مطلوب واریته های مختلف را با یکدیگر تلفیق نماید(Poehlman and Mitton 2003).

یک پروژه اصلاح نباتات از زمان انجام دورگ گیری تا آماده شدن واریته جهت کشت ، حدودا ۱۰ تا ۱۵ سال زمان صرف می شود لذا امروزه متخصصین اصلاح نباتات به دنبال روشهائی هستند که بتوان این مدت زمان را به حداقل ممکن رسانید تا در وقت و هزینه های سنگین برنامه های اصلاح نباتات صرفه جوئی شود. برای این کار سعی بر اینست که بتوان با ایجاد تغییرات ژنتیکی در سطح سلول ، زمان لازم برای تهیه ارقام پر محصول با کیفیت بالا و مقاوم به بیماری و یا تنشهای محیطی را در برنامه های به نژادی کوتاه کرد(اصلانی و همکاران ، ۱۳۸۱).

کلزا گیاهی‎ خودگشن‎-‎ دگرگشن می‎باشد ودرصد دگرگشنی آن در ارقام مختلف بین ۳۳%-۲۲% گزارش شده است ( شهیدی و فروزان ، ۱۳۷۶ ). این گیاه آلوتتراپلویید (۳۸=x4=n 2) می‎باشد.روشهای سنتی اصلاح نباتات در چند دهه اخیر نقش بسیار مهمی در اصلاح عملکرد و کیفیت کلزا داشته اند که از میان این روشها می توان به روش انتخاب توده ای و گزینش شجره ای اشاره کرد. از معایب این روشها طولانی بودن دوره آنها می باشد. امروزه متخصصین اصلاح نباتات به دنبال روشهای دیگری هستند که بتوانند این مدت را به حداقل ممکن برسانند تا در وقت و هزینه های سنگین برنامه های اصلاح نباتات صرفه جویی شود. یکی از این روشها اصلاح از طریق سیستم دابل هاپلوئیدی می باشد، که به عنوان وسیله ای برای ترکیب صفات یک تلاقی می تواند مکمل روش شجره ای باشد. اهمیت استفاده از گیاهان هاپلوئید در برنامه های اصلاح نباتات از مدتها پیش برای دانشمندان مسلم گردیده است و یکی از موضوعات مهم تحقیقاتی در این زمینه، تولید لاینهای هموزیگوس جهت تولید گیاهان هیبرید در گونه های خودناسازگار می باشد. با تولید لاینهای کاملاً هموزیگوت در این روش ۵-۳ سال در زمان برنامه های اصلاحی صرفه جویی می شود. سیستم دابل هاپلوئیدی در صورتی موفق است که به توان گیاهان هاپلوئید ودابل هاپلوئید تولید کرد، بدین منظور قبل از استفاده از این سیستم آزمایشاتی را در جهت بهینه سازی گیاهان می بایست انجام داد. روشهای متعددی جهت تولید گیاهان هاپلوئید و به دنبال آن گیاهان دابل هاپلوئید وجود دارد که یکی از این روشها آندروژنز می باشد.


فهرست مطالب

عنوان صفحه

فصل اول: مقدمه

مقدمه ———————————————————— ۲

فصل دوم: بررسی منابع

۱۰ کلزا————————————————————-

۲-۱- خصوصیات کلی وعمومی کلزا————————————— ۱۰

۲-۱-۱- تاریخچه ومبدا ژنتیکی گیاه کلزا———————————— ۱۰

۲-۱-۲- خصوصیات گیاه شناسی کلزا————————————- ۱۰

۲-۱-۳- کشت و تولید کلزا——————————————– ۱۱

۲-۱-۴- برداشت کلزا———————————————— ۱۳

۲-۱-۵- ارقام وگونه های کلزا—————————————— ۱۴

۲-۱-۶- مهمترین گونه های جنس براسیکا———————————- ۱۶

۲-۱-۷- اهمیت اقتصادی وصنغتی کلزا————————————- ۱۷

۲-۲- اصلاح گیاه کلزا———————————————— ۱۸

۲-۲-۱- روشهای اصلاح کلزا——————————————- ۱۸

۲-۲-۲- اهداف اصلاحی کلزا——————————————- ۱۹

۲-۳- گیاهان هاپلوئید————————————————- ۲۰

۲-۳-۱- مزایا و کاربردهای هاپلوئیدها————————————– ۲۱

۲-۳-۲- مشکلات ومحدودیت های هاپلوئیدها——————————– ۲۲

۲-۳-۳- روشهای تولید گیاهان هاپلوئید————————————- ۲۳

۲-۳-۳-۱- تولید خود به خودی (روشهای طبیعی)—————————– ۲۳

۲-۳-۳-۲- تولید القایی(روشهای آزمایشگاهی)——————————- ۲۴

۲-۳-۳-۲-۱- آندروژنز(نرزایی)—————————————– ۲۴

۲-۳-۳-۲-۱-۱- کشت بساک——————————————- ۲۵

۲-۳-۳-۲-۱-۲- کشت میکروسپور————————————— ۲۵

۲-۳-۳-۲-۲- ژینوژنز(کشت تخمدان وتخمک)——————————- ۲۶

۲-۳-۳-۲-۳- روش حذف کروموزومی————————————- ۲۷

۲-۴- کشت میکروسپورهای جدا گردیده کلزا——————————— ۲۸

۲-۵- عوامل موثر بر رویانزایی میکروسپورهای جدا گردیده کلزا——————— ۲۹

۲-۵-۱- شرایط رشد، فیزیولوژی و ژنوتیپ گیاه مادری————————— ۲۹

۲-۵-۲- اندازه غنچه————————————————– ۳۲

۲-۵-۳- مراحل تکاملی میکروسپورها————————————— ۳۳

۲-۵-۴- تراکم میکروسپور در محیط کشت———————————– ۳۵

۲-۵-۵- ترکیب محیط کشت——————————————– ۳۶

۲-۵-۶- دما——————————————————- ۴۰

۲-۶- مکانیسم رویانزایی———————————————– ۴۳

۲-۶-۱- مقدمه—————————————————– ۴۳

۲- ۶-۲- تقسیم قرینه هسته والقائ رویانزایی——————————— ۴۵

۲-۶-۳- حوادث چرخه سلولی در طی رویانزایی میکروسپورها——————— ۴۷ ۲-۶-۴- خانواده های ژنی درگیر با رویانزایی میکروسپورها در کلزا—————– ۴۷

۲-۷- عوامل موثر بر باززایی گیاه از رویانهای هاپلوئیدی کلزا———————- ۴۸

۲-۷-۱- بلوغ ،مرحله رشد ونمو رویانها———————————— ۴۸

۲-۷-۲- اندازه رویانها————————————— ——— ۴۹

۲-۷-۳- محیط کشت———————————————— ۵۰

۲-۷-۵- BAP وژیبرلیک اسید——————————————- ۵۰

۲-۷-۶- استفاده از کاغذ فیلتر در محیط کشت یا زراعی————————- ۵۱

۲-۷-۷- زغال فعال————————————————– ۵۱

۲ -۷-۸- تیمار ABA و ابگیری رویانها————————————- ۵۱

۲-۸- موارد استفاده از کشت میکروسپورکلزا——————————– ۵۶

۲-۸-۱- اصلاح نباتات و مهندسی ژنتیک———————————– ۵۶

۲-۸-۲- موتا سیون و انتخاب —————————————— ۵۶

۲-۸-۳- کشت میکروسپوروتکنولوژی بذر مصنوعی————————— ۵۷

۲-۸-۴- سیستم کشت میکروسپور در مطالعات فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی————- ۵۷

۲-۸-۵- استفاده در کشت و امتزاج پروتوپلاستها—————————– ۵۷

فصل سوم: مواد و روشها

۳-۱- مواد گیاهی————————————————– ۶۰

۳-۲- کشت بذور————————————————– ۶۰

۳-۳- شرایط اتاق رشد———————————————- ۶۰

۳-۴- مراقبت های زراعی——————————————– ۶۱

۳-۵- برداشت غنچه ها وتعیین مرحله مناسب میکروسپورها جهت جنین زایی——— ۶۱

۳-۶- محیط های کشت، ایزولاسیون وباززاییدر کشت میکروسپورهای کلزا———– ۶۲

۳-۶-۱- محیط ایزولاسیون میکروسپورها———————————- ۶۲

۳-۶-۲- محیط کشت میکروسپورها————————————- ۶۲

۳-۶-۳-۱- استریل کردن محیط کشت میکروسپورهای کلزا——————— ۶۲

۳-۶-۴- محیط کشت باززایی ، جنین های حاصل از کشت میکروسپورهای کلزا——- ۶۳

۳-۶-۵- وسایل مورد نیاز جهت کشت میکروسپورهای کلزا——————— ۶۸

۳-۷- روش انجام آزمایش کشت میکروسپورهای کلزا————————- ۶۹

۳-۷-۱- برداشت غنچه ها——————————————– ۶۹

۳-۷-۲- استریل کردن غنچه ها—————————————– ۶۹

۳-۷-۳- استخراج میکروسپورها—————————————– ۶۹

۳-۷-۴- تعیین تراکم میکروسپورها————————————— ۷۰

۳-۸- آزمایشات انجام شده——————————————– ۷۱

۳-۸-۱-مطالعه اثرتراکمهای مختلف میکروسپوربرروی جنین زایی میکروسپورهای کلزا—- ۷۱

۳-۸-۲- مطالعه باززایی گیاه در جنین هایی با اندازه های مختلف حاصل از کشت

میکروسپورهای کلزا————————————————- ۷۲

۳-۸-۳- مطالعه اثراستفاده از کاغذ صافی یا کاغذ فیلتردر میزان ریشه زایی ،ارتفاع گیاهچه ها

ودرصد گیاهچه های نرمال——————————————— ۷۳

۳-۸-۴- مطالعه اثر استفاده ازشوک سرمایی بر روی درصد تشکیل گیاهچه های طبیعی– ۷۴

۳-۸-۵- تعین سطح پلوئیدی گیاهچه های باززایی شده————————– ۷۵

۳-۹- تجزیه و تحلیل داده ها——————————————– ۷۸

فصل چهارم:نتایج وبحث

۴-۱- جنین زایی میکروسپورهای کلزا در تراکمهای مختلف میکروسپور در محیط کشت—- ۸۲

۴-۲- اثراندازه های مختلف جنین برروی صفات باززایی جنین های حاصل ازکشت

میکروسپورهای کلزا————————————————– ۸۴

۴-۳- اثراستفاده ازکاغذ صافی یا کاغذ فیلتردر میزان ریشه زایی ،ارتفاع گیاهچه ها

ودرصد گیاهچه های نرمال——————————————— ۹۰

۴-۴- اثر استفاده ازشوک سرمایی بر روی درصد تشکیل گیاهچه های طبیعی———- ۹۷

۴-۵- پیشنهادات————————————————— ۱۰۵

منابع مورد استفاده————————————————– ۱۰۷

اطلاعات بیشتر
سبد خرید Item Removed. Undo
  • No products in the cart.